Лейкоз — наиболее частое злокачественное заболевание у детей

Штогод у Беларусі рэгіструецца 300–350 выпадкаў злаякасных новаўтварэнняў у дзяцей. Але гэта не прысуд. Больш за 80 % маладых пацыентаў перамагаюць хваробу.

Найбольш частыя дыягназы: вострыя лейкозы (каля 30 % усіх выпадкаў), злаякасныя пухліны цэнтральнай нервовай сістэмы, нейрабластомы, пухліны касцей, нырак, печані, вока і лімфомы.

Дзякуючы рабоце Рэспубліканскага навукова-практычнага цэнтра дзіцячай анкалогіі, гематалогіі і імуналогіі і ўкараненню сучасных пратаколаў лячэння агульная пяцігадовая выжывальнасць перавышае 80 % – паказчык, параўнальны з узроўнем вядучых краін свету з высока развітай медыцынай. За апошнія гады цэнтр дапамог выратаваць тысячы дзіцячых жыццяў.

Важна разумець: большасць дзіцячых пухлін не залежаць ад ладу жыцця сям’і, экалогіі ці “памылак” бацькоў. Асноўная роля належыць генетычным фактарам. Поўнасцю прадухіліць хваробу ўдаецца рэдка. Але ёсць рэальныя крокі, якія істотна зніжаюць рызыку і паляпшаюць прагноз пры ўзнікненні захворвання.

Якія рэальныя меры прафілактыкі, даступныя ў Беларусі?

Наймацнейшы інструмент – вакцынацыя. З 2025 года ў Нацыянальны каляндар прафілактычных прышчэпак уключана вакцынацыя супраць віруса папіломы чалавека. Бясплатна прышчэпліваюць дзяўчынак 11 гадоў (у 2025–2026 гг. – народжаных у 2014–2015 гг.). Схема: 2 дозы з інтэрвалам 6 месяцаў. Ужо да канца 2025 года больш за 75 % адзінаццацігадовых дзяўчынак атрымалі першую дозу.

Вакцына абараняе ад найбольш небяспечных тыпаў ВПЧ, якія выклікаюць рак шыйкі маткі, вульвы, похвы, анальнага канала, ратаглоткі – у тым ліку ў будучым. Плануецца пашырэнне праграмы на дзяўчынак 12–13 гадоў і ў перспектыве на хлопчыкаў.

Таксама захоўваецца абавязковая вакцынацыя супраць гепатыту B (абарона ад раку печані ў будучыні) і іншых інфекцый.

Важна прывучаць дзяцей да здаровага ладу жыцця з ранніх гадоў. Карыснае для іх грудное кармленне – хаця б да 6–12 месяцаў.

Патрэбна прапаноўваць рацыён з перавагай агародніны, садавіны, цэльназерневых прадуктаў; абмяжоўваць ультраапрацаваную ежу, салодкія газіраваныя напоі і фастфуды.

Важнае значэнне маюць штодзённыя актыўныя гульні і спорт.

Нармальная вага і адсутнасць дзіцячага атлусцення – доўгатэрміновая абарона ад многіх хвароб.

Неабходна абараняць скуру ад сонца: апранаць адзенне з доўгімі рукавамі, капелюшы, карыстацца крэмам.

Для дзяцей з груп высокай рызыкі распрацаваны праграмы скрынінгу, якія дазваляюць выявіць пухліну на даклінічнай стадыі.

А. ХАДАРОВІЧ,
урач-педыятр ЦРБ.